Υπάρχει κάτι βαθιά αποκαλυπτικό στην ιστορία της Τρόζενας — όχι για τους Ισραηλινούς επενδυτές, αλλά για εμάς τους ίδιους.
Το χωριό βρίσκεται βορειοανατολικά της Λεμεσού, εγκαταλελειμμένο εδώ και δεκαετίες, με μοναδικό σημάδι ζωής το μικρό ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Οι κάτοικοί του έφυγαν. Τα σπίτια τους ερειπώθηκαν. Το κράτος, όταν έβαζε ρεύμα στις γύρω περιοχές γύρω στο 1965, για δικούς του λόγους δεν το έβαλε στην Τρόζενα — κι έτσι αναγκάστηκαν οι κάτοικοι να την εγκαταλείψουν. Κανείς δεν διαμαρτυρήθηκε τότε. Κανείς δεν ξεσηκώθηκε. Κανείς δεν έγραψε αναρτήσεις για το ξεπούλημα της κυπριακής υπαίθρου από την αδιαφορία και την κακοδιαχείριση.
Και ύστερα ήρθε ο Ουριέλ Κέρτις
Γεννημένος και μεγαλωμένος στην Ουγγαρία, έφτασε στην Τρόζενα πριν από πέντε χρόνια και ομολόγησε ότι αμέσως ερωτεύτηκε το εγκαταλελειμμένο χωριό. Αγόρασε νόμιμα ακίνητα από Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες που επέλεξαν ελεύθερα να πουλήσουν. Καθάρισε τόνους σκουπιδιών, κλάδεψε δέντρα, άνοιξε μονοπάτι, φύτεψε αμπελώνες. Σχεδιάζει οινοποιείο, κατασκηνωτικό χώρο, κατοικίες. Μέχρι στιγμής εργάζονται εκεί δέκα οικογένειες από την ευρύτερη περιοχή.
Και τότε ξύπνησε η αγανάκτηση
Στις 4 Μαΐου 2026, εικόνα που κοινοποιήθηκε στο Facebook ισχυριζόταν ότι «το χωριό Τρόζενα εξαγοράστηκε από Ισραηλινούς» και ότι «άτομα προσπάθησαν να επισκεφθούν την εκκλησία του χωριού και εκδιώχθηκαν από φρουρούς». Η ανάρτηση συγκέντρωσε 225 κοινοποιήσεις και εκατοντάδες αντιδράσεις. Το αφήγημα ταξίδεψε γρήγορα: ξεπούλημα, κατοχή, απαγόρευση εισόδου, κίνδυνος για την εκκλησία.
Τίποτα από αυτά δεν ήταν αληθινό. Το Fact Check Cyprus επιβεβαίωσε ότι η εταιρεία έχει ισραηλινές διασυνδέσεις, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία για αγορά ολόκληρου του χωριού ή αποκλεισμό πρόσβασης. Οι αρχές της Άρσου διαβεβαίωσαν ότι το ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου παραμένει προσβάσιμο και δεν υπήρξαν καταγγελίες για περιορισμό εισόδου. Ο επενδυτής ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν αγόρασε την εκκλησία και ότι αυτή δεν είναι προς πώληση — και μάλιστα η εταιρεία προχώρησε σε εργασίες συντήρησης και αναβάθμισης του χώρου.
Αλλά η αλήθεια δεν έτρεχε όσο γρήγορα το ψέμα
Εδώ βρίσκεται το ερώτημα που αξίζει να απαντηθεί με ειλικρίνεια: γιατί η εγκατάλειψη ενός χωριού από τους ίδιους τους κατοίκους του δεν προκάλεσε καμία οργή, ενώ η επένδυση ενός ξένου για να το ξαναζωντανέψει πυροδότησε θύελλα παραπληροφόρησης; Γιατί οι ιδιοκτήτες που πούλησαν τα κτίριά τους σε κάποιον που τα εκτίμησε είναι αόρατοι στη δημόσια συζήτηση, ενώ ο αγοραστής γίνεται αυτόματα απειλή;
Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε με κάθε επένδυση για να αναγνωρίσουμε πότε η κριτική γίνεται πρόσχημα για κάτι άλλο. Η τουρκική εφημερίδα Milliyet έσπευσε να κάνει λόγο για «οικονομική κατοχή» της Κυπριακής Δημοκρατίας από το Ισραήλ, ενώ το κρατικό κανάλι A Haber μετέδωσε τους ίδιους αναπόδεικτους ισχυρισμούς για απαγόρευση εισόδου στην εκκλησία. Εύκολο να καταλάβουμε γιατί συμφέρει ορισμένους να καλλιεργείται αυτό το αφήγημα στην Κύπρο.
Πιο δύσκολο να δούμε γιατί το υιοθετούμε οι ίδιοι τόσο πρόθυμα
Τα εγκαταλελειμμένα χωριά της Κύπρου είναι πληγές στο τοπίο και στη συλλογική μνήμη. Η Τρόζενα δεν είναι η μοναδική. Αν η απάντησή μας σε κάθε απόπειρα αναβίωσής τους είναι η παραπληροφόρηση και το μίσος, τότε δεν θρηνούμε για τα χωριά μας — απλώς τα χρησιμοποιούμε ως εργαλείο, όταν μας βολεύει.
Αυτό δεν είναι αγάπη για τον τόπο. Είναι η πιο βολική μορφή εγκατάλειψης
